Sunucu yavaşladığında ilk görülen yüksek yüzde her zaman asıl nedeni anlatmaz. CPU kullanımının artması yoğun hesaplamadan kaynaklanabilir; yüksek load değeri başka bekleyen işleri de kapsayabilir. Bellek dolu görünürken kullanılabilir alan ve önbellek nedeniyle sistem normal çalışıyor olabilir. Bu nedenle değerlendirmeyi tek ekran görüntüsü üzerinden yapmayın. Zaman içindeki değişim, etkilenen süreçler ve gerçek uygulama yanıtı birlikte incelenmelidir. Amaç rastgele hizmetleri sonlandırmak yerine darboğazı ayırıp ölçülebilir bir düzeltme uygulamaktır.
Hazırlık
Yavaşlığın başlangıç zamanını, etkilenen sayfayı veya işlemi ve kullanıcı sayısını kaydedin. Sunucunun vCPU ve RAM miktarını, sanallaştırma modelini ve normal yük düzeyini bilin. Planlı yedek, rapor, güncelleme veya zamanlanmış iş o anda çalışıyor olabilir. İzleme panelindeki değerlerin anlık mı, ortalama mı ve son ne zaman güncellendiğini kontrol edin. Uygulama ölçümüyle sunucu saatini aynı zaman çizelgesine getirin. Sağlayıcı paneli ile işletim sisteminin yüzdeleri farklı hesaplanabilir.
İnceleme adımları
- Genel görünümü
uptime,topvefree -hgibi okuma araçlarıyla inceleyin. Uptime yük ortalamalarını, top süreç ve sistem görünümünü, free bellek bilgisini sağlar. Komutların görünümü kullanılan sürüme göre farklı olabilir. Load değerini CPU yüzdesiyle aynı kabul etmeyin. Birden çok vCPU olan sistemde yükün anlamını kapasiteyle birlikte değerlendirin. Kısa süreli artış ile sürekli yükselen durum farklıdır; aynı ölçümü aralıklı tekrar okuyarak süresini belirleyin. - CPU tüketen süreçleri tanımlayın. Süreç adı ve sahibi beklenen uygulamayla eşleşiyor mu kontrol edin. Çok yüksek kullanım, uygulamanın faydalı yoğun işi veya takılan döngüsü olabilir. Sunucu başına bir web isteğini çoğaltan bot trafiği de etkileyebilir. Yetkili iş yükünü ayırmadan süreci kill ile sonlandırmayın. Önce ilgili uygulama günlükleri ve istek sayılarıyla eşleştirin. Bilinmeyen süreç güvenlik incelemesi gerektiriyorsa kanıtları koruyarak olay prosedürüne geçin.
- Belleği yalnız free sütunuyla değerlendirmeyin. Available alanı, sistemin yeni iş için kullanılabilir tahminini yorumlamaya yardımcı olur. Önbellek ve gerçek süreç tüketimi farklıdır. Swap kullanımı tek başına acil hata değildir, ancak sürekli yoğun takas ve yavaş yanıt bellek baskısını gösterebilir.
vmstatgibi aracın aralıklı örnekleri hareketi incelemeye yardımcı olabilir. Büyük VIRT değeriyle gerçek yerleşik bellek tüketimini karıştırmayın. Süreç sınırları veya konteyner limiti, sunucunun genel boş RAM'inden farklı olabilir. - Uygulama etkisini ölçün. Aynı dönemde istek yanıt süresi, veri tabanı sorguları, disk bekleme ve kuyruk büyüklüğünü karşılaştırın. CPU düşükken yavaşlık varsa depolama veya dış servis beklemesi araştırılabilir. Veri tabanı bağlantı havuzu dolması da donanıma benzeyen belirti verebilir. Her soruna RAM eklemek uygun değildir. Küçük bir doğrulanmış değişiklik seçin: gereksiz iş sıklığını azaltmak, sorguyu iyileştirmek veya gerçek kapasite ihtiyacına göre kaynak artırmak mümkün seçeneklerdir.
Düzeltme sonrası kontrol
Değişiklikten önceki ve sonraki ölçümleri benzer yük altında karşılaştırın. İş hacmi düşmüşse yüzde azalması tek başına iyileşme kanıtı değildir. Kullanıcının etkilediği işlem gerçekten daha iyi çalışmalıdır. Uygulama ve sistem günlüklerinde yeni hata oluşmadığını kontrol edin. İzleme eşiklerini normal kullanım ve hizmet hedeflerine göre düzenleyin; rastgele evrensel yüzde seçmeyin. Kritik alarmların kime gittiği, hangi müdahaleyi başlatacağı ve hangi bilgiyle kapatılacağı önceden belirlenmelidir.
Sık sorulan sorular
Yüksek load her zaman CPU yetersizliği midir?
Hayır. Bekleyen işler ve giriş çıkış davranışı sonucu etkileyebilir. CPU, süreç, disk ve uygulama ölçümlerini aynı anda inceleyin.
RAM boşluğu azsa önbelleği temizlemeli miyim?
Otomatik bir çözüm olarak önbellek temizlemeyin. Önce kullanılabilir bellek ve gerçek baskıyı değerlendirin. Plansız temizlik performansı kötüleştirebilir ve sorunun nedenini çözmeyebilir.
Resmi kaynaklar
Süreç özeti
CPU, RAM ve load değerleriyle sunucu yükünü inceleme
| Adım | Kontrol |
|---|---|
| 1 | Olay zamanı |
| 2 | Genel görünüm |
| 3 | Süreç ve bellek |
| 4 | Uygulama etkisi |
| 5 | Kontrollü düzeltme |